Homestudio

De homestudio bestaat uit een aantal los van elkaar bruikbare onderdelen die gebruikt worden voor het beluisteren, instuderen en opnemen van muziek. De homestudio is opgebouwd rond twee pijlers: een digital audio workstation (DAW) en een PC met audio/midi interface. Voor het afluisteren gebruik ik twee nearfield monitor-luidsprekers die via een passive volume control (PVC) aan de DAW of audio/midi interface worden aangesloten. Als alternatief kan ook de hifi stereo installatie worden gebruikt. Om mij enigzins te bekwamen in het uitvoeren van professionele opname technieken, heb ik een workshop gedaan bij de Weesstudio in Apeldoorn.

Nearfield Monitor-luidsprekers

Ik kan m'n creaties op een professionele manier afluisteren via twee Dynaudio Acoustics BM5A's die goed zijn ingespeeld. Het zijn actieve luidsprekers volgens het Bi-Amping principe. D.w.z. dat er een actief wisselfilter en afzonderlijke eindversterkers voor lage en hoge tonenluidsprekers zijn ingebouwd. Dit zorgt voor een goede demping van de luidsprekers en de luidsprekerkabels hebben geen enkele invloed. (Bij een passieve monitor verziekt de luidsprekerkabel en het wisselfilter met dikke spoelen en condensatoren de demping van de luidsprekers.) Het audiosignaal wordt op line-niveau via gebalanceerde kabels aan de luidsprekers aangereikt. De BM5A is een tweeweg actief versterkte monitor met een 17,5cm woofer en een 2,8cm soft-dome tweeter. Beide luidsprekers zijn gemonteerd in een zwarte degelijk gebouwde kast en worden aangedreven door hun eigen 50 Watt versterker. Beide versterkers hebben een thermische overbelastingsbescherming en de woofer-versterker heeft als extra een ingebouwde basbegrenzer. Als de rechter LED aan de voorkant van de kast oranje oplicht is de basbegrenzer actief en als de LED rood oplicht dan is thermische overbelastingsbescherming actief. De linker LED en de LED aan de achterkant lichten groen op als de monitor aanstaat. Op een hekwerkje over de tweeter na, zijn de luidsprekers onbedekt. Het achterpaneel omvat een gezekerde IEC AC aansluiting voor het stroomsnoer en een stroomschakelaar, een +4 dBu gebalanceerde XLR ingang en verschillende kleine schakelaars. Een gegroepeerd rijtje van drie toonschakelaars kunnen neutraal worden gezet, met LF het laag aanpassen (± 2 dB at 150 Hz), met MF het middengebied verzwakken (-2 or -4 dB at 450 Hz) en met HF het hoog filteren (± 2 dB at 2 kHz en hoger) om de akoestiek van de ruimte te compenseren. Als de BM5A gepaard wordt met een subwoofer kan de high-pass schakelaar op 60Hz of 80Hz worden gezet. Zonder subwoofer wordt deze schakelaar op flat gezet. De ingangsgevoeligheid kan met de level-schakelaar in drie posities worden ingesteld: +4 (voor bron met lage output), 0, and -10 (voor bron met hoge output). Op het achterpaneel steekt het grote koelblok uit en hierboven zit de basreflexpoort. De poort meet 5cm in diameter en is afgestemd op een resonantiefrequentie van 55Hz. De BM5A is ontwikkeld voor gebruik als close- of mid-field monitor en kan worden gepositioneerd op 0,90 tot 2,70 meter vanaf het ideale luisterpunt. De BM5A kan samen worden gebruikt met de BM10S of BM9S subwoofer.

PVC

Om het volume van de Nearfield Monitor-luidsprekers te begrenzen gebruik ik een NHT-Pro PVC (passive volume control). Het heeft twee gebalanceerde Neutric jack/xrl combi ingangen en twee gebalanceerde jack-uitgangen en een gekalibreerde potmeter waardoor de verzwakking heel precies instelbaar is.

Audio / MIDI interface

Met m'n M-AUDIO FireWire 410 kan ik opnames maken, weergeven of transporteren met behulp van m'n computer die voorzien is van een ExSys EX-6450 firewire adapterkaart. Deze firewire adapterkaart is voorzien van een Texas Instrument chipset. Dit is belangrijk omdat chipsets van NEC of VIA het signaal kunnen verstoren. Het kastje heeft twee Neutric jack/xrl combi ingangen voor instrumenten of microfoons met Phantom Power, twee jack line ingangen, een s/pdif in- en uitgang in zowel toslink als RCA uitvoering, acht jack line uitgangen, midi in en out of thru, twee hoofdtelefoon uitgangen en doorlusbare firewire aansluiting voor communicatie met de computer. Zonder computer kan de interface niet werken, omdat de rooting en mixer instelling door de software wordt aangestuurd en niet wordt opgeslagen in de hardware. De kleine M-AUDIO MidiSport 2x2 usb midi-interface heeft twee paar onafhankelijke midi-in en midi-out contacten en een knop om van usb naar midi-thru te schakelen.

PC en Audio / MIDI software

Ik kan audio opnamen maken met mijn PC maar ook met m'n Roland VS-1824CD. Ik gebruik een MIDI software sequencer, die wordt aangestuurd  door de VS-1824CD. Dit is VS Pro Score van Datasonics, die zowel in slave als master mode kan werken. Hiermee kan ik mijn Roland VS recorder bedienen vanaf de PC, waardoor ik de tracks kan bewerken met de muis. Voor opnames op m'n PC heb ik de Reaper en Magic Music Studio software. Mijn voorkeur gaat uit naar Reaper vanwege de plug-ins voor de Roland VS DAW's. Ik ben nu bezig om rond Reaper de juiste tools te verzamelen. Op mijn wensenlijstje staat Sony Sound Forge 9 met CD Architect software.

DAW (digital audio workstation)

Vroeger maakte ik geluidsopnamen op een TEAC A-3300SX bandrecorder, later gebruikte ik een Yamaha MD4 multitrack minidiskrecorder en nu een Roland VS-1824CD digital audio workstation (DAW). De DAW wordt via een MIDI interface aan mijn PC verbonden, waarop een software midi sequencer draait, die de DAW kan besturen. Hierdoor kan ik nauwkeurig geluidsopnamen bewerken op de DAW met behulp van de PC. Aan de DAW kan ik de nodige randapparatuur (zoals een hoofdtelefoonversterker) en m`n gitaarinstallatie aansluiten. De Roland VS-1824CD is gebaseerd op de Roland VS-1880 en is a complete opname studio voor op tafel met 288 Virtuele sporen, 28-kanaals geautomatiseerde digitale mengtafel. Het is een harddisk recorder die 18-sporen simultaan kan afspelen en 8-sporen simultaan kan opnemen op 8 van de 288 sporen. De originele harddisk heb ik inmiddels vervangen voor een ruimer exemplaar. Verder is ingebouwd een CD-R/RW drive voor het maken van data back-up en audio Cd's. Als je dit apparaat vergelijkt met een PC valt het op hoe stil het is en als het echt moet kan tijdens een opname de koelvin worden uitgezet. Om het apparaat te gebruiken op locatie, heb ik een mooie blauwe flightcase laten maken voorzien van handgreep, vlindersloten en afneembaar deksel. In deze flightcase is ook ruimte voor de handleidingen, cd-rom's en adapterkabels. De opnames gemaakt op VS-1824CD kunnen vanaf de Vs Song-Vault Pro of backup-cd met behulp van Vs Wave Export software op de PC worden opgeslagen waarbij elk spoor zijn eigen 24 bits wav-bestand krijgt.

Effectprocessors

In m'n Roland VS-1824CD zijn twee Roland VS8F-2 effectprocessor kaarten ingebouwd. Door deze kaarten beschikt de VS-1824CD over ingebouwde effecten zoals compressors, limiters, equalizers, modulators, simulators en modeling. Daarnaast is de Mastering Tool Kit beschikbaar. Vroeger gebruikte ik een Behringer Multicom MDX 2400 vierkanaals autocompressor maar door deze twee kaarten heb ik nu acht compressors in mijn VS-1824CD. De autocompressor heb ik verkocht omdat deze niet meer nodig is. Het allermooiste van deze kaarten is dat er helemaal geen sprake is van "latecy". Hierdoor kun je een zanger wat effect via de monitor geven zonder vertraging van het signaal. Dit is de kracht van de VS t.o.v. een softwarematige recorder waarbij alleen effecten via monitor kunnen worden gebruikt als deze in de interface zijn ingebouwd of hiervoor zijn geplaatst.

Jog-Wheel fix

De VS-1824 heeft net zijn voorgangers de VS-1880 en VS-1680 het probleem dat het Jogwheel (de time/value knop) na verloop van tijd minder nauwkeurig gaat werken. Dit probleem is in mijn VS-1824 verholpen met de Don Speirs Jog-wheel fix een klein elektronisch kaartje wat tussen de Jog-wheel stekker en het Jog-wheel contact op het moederbord is geplaatst.

VS Song-Vault Pro

Vroeger toen ik geluidsopnamen op een TEAC A-3300SX bandrecorder, en later op een Yamaha MD4 multitrack minidiskrecorder maakte, had ik altijd het probleem dat een backup van de opname niet mogelijk was zonder verlies aan kwaliteit. De Roland VS-1824CD kent dit probleem niet maar het maken van backups op cd-rom duurt een flinke tijd. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een sneller back-upsysteem. De Vs Song-Vault Pro wordt in opdracht van de klant samengesteld door Brett LaCroix in Toledo Oregon V.S. Het is een extern SCSI harddisk back-upsysteem gebaseerd op een ACard 7720U SCSI-IDE smart-bridge in een Kingwin case met twee verwisselbare laden waarin een Maxtor 92041U4 harddisk is gemonteerd. Dit laatste heb ik zelf gedaan want Brett levert de VS Song-Vault Pro voor de Roland VS-1824CD zonder harddisks omdat hij deze niet kan formatteren. Via SCSI is heel eenvoudig een kopie te maken van de interne naar de externe harddisk. Met een extra SCSI-2-kabel, interfacekaart (Adaptec AHA-2940AU) en de Vs Wave Export software zijn de songs vanaf de VS Song-Vault Pro naar Windows XP te kopiren als vs-songs of wav-bestanden. Ook is het mogelijk om direct opnames te maken op de VS Song-Vault maar dan moet er rekening mee worden gehouden dat het geluid van de twee koelvinnen kan storen.

Microfoons

Ik heb jarenlang gebruik gemaakt van twee microfoons: een zilverkleurige Sennheiser MD413N en een goudkleurige Sennheiser MD415. Deze microfoons hebben nog een professionele DIN aansluiting i.p.v. de nu gebruikelijke XLR aansluiting. De MD415 is gesneuveld tijdens een repetitie na de val van het statief. (om dit te voorkomen leg ik nu altijd een kabellus rond de microfoonhengel) Hierdoor kon ik geen stereo opnamen meer maken. Daarom heb ik twee Sennheiser E 855 microfoons aangeschaft. Het is de topkwaliteit microfoon uit de Evolution serie. Het heeft een supercardioide richting gevoeligheid en een mooie bijna vlakke frequentie karakteristiek. De MD413N gebruik ik nu op het podium. Ik bezit twee statieven met hengel en voor opnames heb ik een Audio-technica AT8410a schokdemper en een plopfilter.

Hoofdtelefoonversterker

Met de Fostex PH-50 hoofdtelefoonversterker kunnen vijf muzikanten tegelijk deelnemen aan een opname met de harddiskrecorder, waarbij het mogelijk is elke hoofdtelefoon naast een stereomix ook een aparte monomix te leveren. Ook "talkback" voor communicatie met de technicus is mogelijk.

Hoofdtelefoons

De hoofdtelefoons die ik gebruik zijn een semi-open AKG K141 Studio van 55 Ohm, een gesloten AKG K171 Studio van 55 Ohm en een open Sennheiser HD475 Expression Line van 60 Ohm. Al deze hoofdtelefoons hebben een afneembaar snoer. De hoofdtelefoons worden alleen tijdens opnamen en afluisteren gebruikt en dus niet voor mixen en masteren, want daar is een hoofdtelefoon niet voor geschikt!

Drummachine

De Alesis SR-16 stereo drummachine kan als drummodule, drumcomputer of sequencer worden gebruikt. Bij gebruik als drummodule of drumcomputer moeten er drumsets worden samengesteld. De preset drumsets zou ik maar snel vergeten, omdat die voor de meeste kritiek zorgen als over de SR-16 wordt gesproken. Het apparaat klinkt juist hartstikke goed maar daar moet je wel wat voor doen! Een drumset bestaat uit 12 klanken (een toonladder). De Alesis heeft een mooie selectie met 233 zeer natuurlijk klinkende drumsamples; zowel droog als met digitale galm. Bij veel van deze samples kan de hardheid van de aanslag variren. Dit is te danken aan de ingebouwde Dynamic Articulation, welke de klank verandert als deze harder of zachter wordt gespeeld. Ook kun je de samples stemmen of juist ontstemmen. Als je bijvoorbeeld twee snare-toms licht van elkaar ontstemd en tegelijk aanspeelt krijg je een heel breed snare-geluid. Op deze wijze kun je allerlei samples met elkaar combineren wat Sound Stacking wordt genoemd. Hierdoor zijn moderne drumgeluiden eenvoudig te creren. Je kunt ook externe samples aanroepen door midi-notes naar je sampler te sturen, waardoor elk geluid denkbaar is. De samples kunnen aan groepen worden toegewezen, waardoor als de ene sample gaat spelen de andere wordt gestopt, zoals een open hi-hat en gesloten hi-hat. Vanuit een sequencer zijn deze drumsets met prg-changes aan te roepen maar je kunt er ook sysex-dumps van maken, waardoor je de drumsets in je sequencer kunt opslaan i.p.v. in de SR-16. Als je niet over de kennis beschikt om sysex-commando's te creren voor de SR-16 (ik ben een paar dagen aan het hacken gegaan met de commando's  00h t/m 0Ah en snap er nu alles van) is het SR-16 editor programma van Ken Stephenson een handig hulpmiddel. Hiermee is het creren van een drumset een fluitje van een cent. In een drumset wordt ook het stereopanorama vastgelegd, dat naar vier uitgangen kan worden uitgestuurd. Om de SR-16 als drumcomputer te gebruiken zijn 50 presets patterns beschikbaar waarbij Alesis claimt dat deze zijn gespeeld door top studio drummers en niet zomaar zijn geprogrammeerd en gequantiseerd om ze meer menselijk te laten klinken. Ik ben nu zover dat ik deze presets links laat liggen en uitsluitend de 50 user patterns gebruik. Voor elk pattern is een A, B en twee Fill secties aanwezig. In een pattern-sectie kun je maximaal 128 beats en 95 subbeats plaatsen met een maximale nootwaarde van 1/384 en 1/48 gequantiseerd. Aan elk A of B pattern kun je een verschillende drumset koppelen. Je kunt 100 drumsongs samenstellen waarin elke drumsong maximaal 255 pattern-secties kan bevatten. Er is ook een complete MIDI implementatie en ingangen voor voetschakelaars. Het heeft 4 analoge uitgangen. Het tempo gebied is variabel van 20 tot 255 b.p.m. Back-ups zijn te maken via MIDI of de tape in- en uitgang. Bijgeleverd is een 9 volt (AC~) wisselstroom adapter. Lees ook: Programmeren van de Alesis SR-16 drummachine en Vervangen van de batterij in de Alesis SR-16 drummachine

Phrase Trainer

Het uitzoeken en instuderen van snelle solo's met flink veel noten is een frustrerend werkje. Net als je denkt "nou heb ik het", dan blijkt het toch weer anders te moeten. In het verleden gebruikte ik een taperecorder (TEAC A3300-SX) waarmee ik de solo in mono op een kanaal opnam en dan op halve snelheid afspeelde. Op deze wijze was de toon die ik hoorde wel een octaaf lager dan die ik op de gitaar moest spelen. Het systeem werkte maar het was toch niet ideaal. Gelukkig zijn met gebruik van de hedendaagse digitale ontwikkelingen voor dit doel Phrase Trainers ontwikkeld. Meestal zijn ze ingebouwd in multi-effect apparaten maar ik heb een opzichzelfstaand apparaat aangeschaft: de AKAI professional Riff-O-Matic U400. Met dit apparaatje (14x11x3 cm) voorzien van een losse voeding kun je 36 seconden solo samplen en afspelen op normale, 2/3 of 1/2 snelheid zonder dat de toonhoogte verandert. Voor de liefhebbers van het oude systeem met de taperecorder is er een Vari-Pitch knop die de toonhoogte met een octaaf verlaagd afhankelijk van de gekozen afspeelsnelheid. De sample wordt als een loop afgespeeld en het start en eindpunt kunnen onbeperkt worden aangepast. Met de Solo knop worden alle frequenties weggefilterd behalve die van de gitaar. Met de Note-Grabber functie kun je toon voor toon door de opname stappen zodat je op je gemak de tonen op je gitaar kunt opzoeken. Met behulp van deze wijze kun je ook gemakkelijk je eigen solo's uitschrijven voor het nageslacht. Het is een goed apparaat maar heeft wel wat last van storend HF signaal dus het is zaak het ingaande signaal goed af te regelen. Het enige nadeel is de prijs wat het een relatief duur apparaat maakt.

MIDI voetpedaal

Met de Roland FC-200 midi foot controller kan ik tijdens opnamen de Roland VS-1824CD bedienen met mijn voet. Hierdoor kan ik wat afstand nemen van de harddiskrecorder waardoor ik geen last heb van interferentie storing (strooivelden om een computer) tijdens het opnemen van mijn Fender Stratocaster gitaar. Voor dit doel heb ik dit pedaal geprogrammeerd met MMC (Midi Machine Control) codes die opgeroepen worden met het pedaal in control-mode. Dit programmeren heeft mij wel wat hoofdbrekens bezorgd vanwege de onduidelijke handleiding. Gek werd ik er van, maar het is gelukt!

DI-Box

De Behringer Ultra-DI DI20 is een actieve twee kanaals DI-BOX die ook als splitter gebruikt kan worden. Hij werkt op een batterij of op phantoom voeding.